Trẻ sơ sinh có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện nên rất dễ gặp phải các vấn đề về tiêu hóa, đặc biệt là tình trạng trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt. Vậy nguyên nhân gì khiến trẻ đi ngoài có hạt và phải xử lý bằng cách nào?
Tình trạng phân của trẻ sơ sinh
Việc theo dõi phân của trẻ sẽ hỗ trợ cha mẹ đánh giá, phán đoán sức khỏe của trẻ vào thời điểm đó. Có hai trường hợp phụ huynh cần nắm rõ:
Dấu hiệu phân trẻ bất thường
- Phân có màu xanh, lỏng và nhiều nước
- Phân có mùi chua, sủi bọt
- Phân màu nhạt
- Phân có dính máu
- Trẻ đi ngoài quá nhiều lần hoặc bị táo bón.
Dấu hiệu trẻ có phân bình thường
- 1-2 ngày đầu sau sinh: Phân xanh đen, sệt, có chất nhầy
- Trẻ bú mẹ: Màu phân sáng dần, lỏng, vàng nhạt và vón cục cùng với hạt màu vàng
- Trẻ bú sữa công thức: Phân có hạt vàng hoặc hạt vàng nâu, nặng mùi hơn phân của bé bú sữa mẹ
- Trẻ ăn dặm: Màu phân thay đổi dựa vào thức ăn tiêu hóa.
Tình trạng trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt
Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt, vẫn bú tốt, ngủ ngoan, phát triển điều… thì cha mẹ không nên quá lo lắng. Ngược lại, khi thấy trẻ đi ngoài có hạt kèm màu sắc bất thường, phân nhầy sống, đồng thời trẻ bỏ bú, sốt, quấy khóc… thì mẹ nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt.
Xem thêm:
Một số đặc điểm trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt cha mẹ cần lưu ý ngay sau đây.
Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng
Đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, tình trạng trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng là tình trạng bình thường, bởi trong sữa mẹ có những chất làm tăng hoạt động nhu động ruột của trẻ, giúp trẻ tiêu hóa dễ dàng. Phân của trẻ giai đoạn này thường có màu vàng, dạng hơi hạt, thường được gọi là phân hoa cà hoa cải. Lúc này, mẹ có thể bổ sung một số thực phẩm có chức năng cải thiện hệ tiêu hóa của trẻ như men vi sinh.
Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt trắng
Tình trạng trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt trắng thường liên quan tới sự hoạt động của mật. Bởi màu sắc của phân được quyết định bởi sắc tố mật. Trường hợp mật tiết ít sẽ khiến phân lẫn hạt vàng trắng. Đây là những hạt đạm sữa.
Nếu trẻ đi ngoài có phân hạt trắng mà vẫn sinh hoạt bình thường thì mẹ không cần lo lắng. Ngược lại, nếu thấy biểu hiện trẻ sơ sinh quấy khóc khi bú, đau bụng, trẻ sơ sinh lười bú… đồng thời phân có kèm chất nhầy thì nên cho trẻ đi khám. Trong trường hợp này rất có thể trẻ đang gặp một trong các vấn đề sau: Nhiễm khuẩn, dị ứng sữa công thức, ốm sốt…
Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt đen
Trường hợp trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt đen được coi là bình thường khi trẻ ăn những thực phẩm có màu đen và không tiêu hóa hết (hạt thanh long, hạt kiwi, socola…).
Trường hợp trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt màu đen bất thường mà cha mẹ cần đặc biệt theo dõi:
- Trẻ sơ sinh bị dị ứng với sữa hoặc thức ăn (tiêu chảy, dị ứng đạm bò hay bất dung nạp lactose…)
- Trẻ sơ sinh đang bị nhiễm khuẩn ở đường tiêu hóa.
Với trường hợp này, trẻ sẽ có thêm các biểu hiện như đau bụng, quấy khóc, mệt mỏi, thậm chí sốt. Phân có hạt màu đen và lẫn nhầy máu.
Nguyên nhân trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt
Trẻ đi ngoài bất thường chủ yếu do chế độ ăn uống hay đường tiêu hóa có vấn đề, những nguyên nhân đó bao gồm:
- Trẻ bú bằng sữa mẹ hoàn toàn: Đa phần bé chỉ bú sữa mẹ sẽ bị đi ngoài phân lỏng, có hạt vàng. Nguyên do là trong sữa mẹ chứa chất đạm thúc đẩy hoạt động tiêu hóa, giúp bé đào thải dễ dàng hơn, phân từ đó cũng xuất hiện hạt vàng.
- Chế độ dinh dưỡng: Với các bé đang ở giai đoạn ăn dặm, chế độ ăn có nhiều thực phẩm giàu sắt hay quả việt quất, sung, socola…khiến phân bé ngả màu đen.
- Dị ứng sữa mẹ: Nếu tần suất trẻ đi ngoài có hạt nhiều, thường xuyên thì có thể bé bị dị ứng với sữa mẹ. Trường hợp này xảy ra khi mẹ ăn nhiều đồ cay nóng hoặc đồ gây phản ứng với con.
Cách giải quyết khi trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt
Khi thấy trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt, cha mẹ cần chú ý theo dõi tình trạng của trẻ. Chú ý xem trẻ có thêm những biểu hiện nào đi kèm hay không, tần suất đi vệ sinh 1 ngày của trẻ bình thường hay bất thường, trong phân có lẫn dịch nhầy/máu không… Bên cạnh đó, cha mẹ cũng có thể tham khảo một số thông tin dưới đây để xử lý tình trạng đi ngoài có hạt bất thường ở trẻ sơ sinh.
Duy trì nguồn sữa chất lượng nếu trẻ bú mẹ hoàn toàn
Sữa mẹ cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng và tăng đề kháng cho trẻ trong giai đoạn đầu đời. Vì vậy, các mẹ bỉm sữa nên bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng trong thời gian cho con bú. Mẹ nên tránh các đồ uống có cồn như rượu bia, không hút thuốc lá và tránh ăn thức ăn lạ, thực phẩm sống để có luôn đảm bảo được nguồn sữa tốt nhất cho trẻ.
Như đã phân tích ở trên, trường hợp trẻ bú mẹ hoàn toàn và đi ngoài có hạt mà không có biểu hiện bất thường; đồng thời mẹ luôn duy trì nguồn sữa giàu dinh dưỡng, không sử dụng các thực phẩm chứa chất kích thích, đồ cay nóng… thì mẹ hoàn toàn yên tâm về tình trạng của trẻ.
Lựa chọn sữa phù hợp nếu trẻ dùng sữa công thức
Trẻ bú sữa công thức, lượng phân sẽ nhiều hơn so với trẻ bú sữa mẹ. Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng nhạt hoặc nâu vàng, có mùi nặng tương tự như phân của người lớn.
Đối với trường hợp bị dị ứng sữa công thức (dị ứng đạm bò) gây ra tình trạng đi ngoài có hạt vàng/trắng hoặc đen, cha mẹ cần đổi loại sữa khác cho trẻ.
Hiện nay trên thị trường có nhiều loại sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh dị ứng đạm bò mà cha mẹ có thể tham khảo. Chú ý lựa chọn dòng sữa có tên tuổi, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, hàm lượng dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu của cơ thể trẻ… và được các chuyên gia khuyên dùng.
Sản phẩm sữa dê Úc Biostime SN-2 Bio Plus Ultra Goat chính là một trong những lựa chọn tốt nhất dành cho các bà mẹ bỉm sữa hiện nay, đặc biệt là những trường hợp có con bị dị ứng đạm bò.
Sữa dê Úc Biostime với 100% từ nguồn sữa dê thiên nhiên, thành phần dinh dưỡng cao cùng hệ lợi khuẩn Synbiotics (Probiotics & Prebiotics) giúp trẻ hấp thu tốt và ngăn ngừa các vấn đề về đường tiêu hóa.
Những lưu ý nếu trẻ đi ngoài có tình trạng bất thường
Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt có thể không đáng lo ngại nếu trẻ vẫn ăn ngủ bình thường và phát triển tốt. Tuy nhiên, cha mẹ cũng không nên chủ quan, vẫn cần theo dõi tình trạng của trẻ và lưu ý những bất thường sau đây:
- Trẻ sơ sinh đi ngoài, hạt trắng lẫn trong phân, phân mùi chua. Trẻ bứt rứt, bỏ ăn, khạc ra máu, sốt. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo hệ tiêu hóa của trẻ đang bị nhiễm trùng.
- Trẻ sơ sinh đi ngoài phân hạt nhưng lỏng, lẫn nước, màu xanh vàng và đi quá nhiều lần trong ngày… có thể là bị tiêu chảy.
- Trẻ sơ sinh đi ngoài dạng hạt như phân dê, khô và nhỏ cứng; mỗi lần đi phải rặn đỏ mặt, khóc lớn,… có thể là bị táo bón.
- Trẻ sơ sinh đi ngoài phân hạt nhưng mùi chua, sủi bọt do không dung nạp đường lactose trong sữa.
- Trẻ sơ sinh đi ngoài phân hạt lẫn máu là biểu hiện của một số bệnh lý như rò hậu môn, viêm đại tràng, bệnh Crohn,…
Việc đầu tiên cần làm khi thấy trẻ đi ngoài có hạt kèm biểu hiện bất thường chính là đưa trẻ đi khám. Thông qua thăm khám, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân gây ra tình trạng này và đưa ra phương pháp khắc phục phù hợp nhất.
Việc trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt là một hiện tượng thường gặp ở trẻ khiến nhiều cha mẹ lo ngại. Để bảo vệ đường ruột của trẻ tốt hơn, cha mẹ cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng cũng như nguồn sữa mẹ (đối với trẻ bú mẹ) hay loại sữa công thức (đối với trẻ sử dụng sữa công thức). Nếu thấy quá trình tiêu hóa của trẻ có những biểu hiện bất thường thì cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được điều trị kịp thời.
Tôi là Giám Đốc Marketing của công ty TNHH Đầu tư XNK Hoan TT. Một doanh nghiệp chuyên phân phối sản phẩm sữa Úc chất lượng, đứng đầu thị trường Việt Nam.