Trẻ bị sâu răng hàm: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Trẻ bị sâu răng hàm là tình trạng rất phổ biến, đặc biệt trong giai đoạn mọc răng sữa. Bởi lúc này trẻ chưa hình thành thói quen chăm sóc răng miệng. Khi phát hiện con có các dấu hiệu lỗ sâu, đốm đen, … ba mẹ nên đưa con đến nha sĩ để thăm khám và điều trị kịp thời để bảo vệ răng.

Dấu hiệu nhận biết bé bị sâu răng hàm

Trẻ bị sâu răng hàm sẽ có một số dấu hiệu như sau:

• Xuất hiện đốm trắng hoặc nâu đen: Ban đầu, bề mặt răng hàm sẽ xuất hiện một số đốm trắng đục. Khi sâu răng phát triển, các đốm này sẽ chuyển sang màu nâu hoặc đen.
• Lỗ sâu: Giai đoạn đầu, ba mẹ rất khó để thấy lỗ sâu. Một thời gian sau, lỗ sâu sẽ hình thành trên bề mặt răng hàm và dễ dàng nhận thấy.
• Ê buốt hoặc đau nhức: Bé có thể cảm thấy ê buốt khi ăn đồ nóng, lạnh, ngọt hay chua. Khi lỗ sâu quá lớn khiến bé cảm thấy đau nhức, đặc biệt khi nhai thức ăn.
• Hơi thở có mùi hôi: Vi khuẩn gây sâu răng tạo ra mùi hôi khó chịu trong miệng bé.
• Viêm nướu: Vùng nướu xung quanh răng sâu có thể gây sưng, đỏ.

Nguyên nhân khiến trẻ sâu răng hàm

Răng hàm đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nhai, nghiền thức ăn. Do vị trí răng sâu nằm bên trong khiến việc vệ sinh khó khăn nên tiềm ẩn nguy cơ sâu răng. Thức ăn còn sót lại tạo nên các mảng bám cứng đầu, tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn xuất hiện và gây sâu.

Hơn nữa, trẻ có sở thích ăn bánh, kẹo. Khi ăn đồ ngọt, các vi khuẩn trong khoang miệng sẽ tiến hành phân giải đường, tạo ra axit có khả năng phá hủy men răng. Thông thường, nước bọt sẽ có nhiệm vụ trung hoà axit và làm sạch chất gây hại. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài và nước bọt không còn đủ sức bảo vệ, men răng sẽ dần bị bào mòn, dẫn đến hình thành các lỗ nhỏ, đó chính là sâu răng.

Đặc biệt, nhiều bậc phụ huynh có suy nghĩ rằng răng của con vẫn là răng sữa và có thể thay thế bằng răng vĩnh viễn nên không cần chăm sóc quá kỹ. Tuy nhiên, các răng sữa có thể được thay nhưng chúng giúp định hình vị trí cho răng vĩnh viễn sau này không bị xô lệch.

Tác hại khi trẻ em sâu răng hàm

• Ảnh hưởng đến việc ăn uống

Khi trẻ bị sâu răng hàm, việc ăn nhai sẽ trở nên khó khăn hơn. Kết quả con có xu hướng tránh nhai kỹ hoặc từ chối ăn các thực phẩm cứng và dai. Khi thức ăn không được nghiền nhuyễn trước khi nuốt sẽ gây áp lực lên dạ dày và hệ tiêu hoá. Về lâu dài, trẻ có thể gặp các vấn đề về hệ tiêu hoá như: Đầy bụng, khó tiêu, rối loạn ăn uống, suy dinh dưỡng, …

• Gây nên một số chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

Nếu những chiếc răng sâu không được phát hiện và điều trị kịp thời, vi khuẩn có thể tấn công vào cấu trúc răng, gây viêm tủy. Khi vi khuẩn lan rộng hơn, chúng sẽ gây nên bệnh viêm nha chu (viêm mô quanh răng), hình thành các túi mủ, ổ áp xe.

Những biến chứng này không chỉ khiến con đau đớn mà còn có nguy cơ lây lan viêm nhiễm xuống xương hàm, ảnh hưởng lâu dài đến sức khoẻ tổng thể. Con có thể bị sốt, sưng, nhiễm trùng huyết.

• Tác động đến vị trí phát triển của răng vĩnh viễn

Răng hàm sữa đóng vai trò định hình vị trí cho răng vĩnh viễn, để chúng mọc đúng chỗ. Nếu răng hàm sữa bị sâu và phải nhổ từ sớm (trước 6 tuổi) dẫn đến vùng lợi tại vị trí đó bị xơ hoá, đóng kín. Khi đó, răng vĩnh viễn sẽ khó mọc hoặc bị mọc lệch khỏi vị trí ban đầu.

Khi răng mọc lệch, các răng xung quanh sẽ phải chen lấn, gây lệch khớp cắn, ảnh hưởng đến toàn bộ hàm. Bên cạnh đó, răng mọc không đều còn ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt và khả năng phát âm của con, khiến con thiếu tự tin khi giao tiếp.

Cách điều trị khi răng hàm của trẻ bị sâu

Nhiều bậc phụ huynh khi thấy con xuất hiện tình trạng đau nhức răng sẽ nghĩ ngay đến các biện pháp dân gian để giảm cơn đau. Tuy nhiên, việc điều trị sâu răng hàm tại nhà không thể khắc phục triệt để. Do đó, các bác sĩ khuyến cáo ba mẹ cần đưa con đến nha khoa để thăm khám và điều trị kịp thời. 

Quy trình điều trị trẻ bị sâu răng hàm được chia làm 3 giai đoạn:

• Ở giai đoạn chớm sâu

Khi răng mới chớm sâu, bác sĩ sẽ chỉ định biện pháp tái khoáng. Có nghĩa là sử dụng florua có nồng độ cao để phục hồi và bổ sung các vị trí bị tổn thương men răng, tái khoáng những lỗ sâu sớm. Kỹ thuật này khá đơn giản, diễn ra trong vòng 10 đến 15 phút, hoàn toàn không gây đau hay khó chịu cho con.

• Ở giai đoạn sâu răng đang tiến triển

Nếu sâu răng đã hình thành các lỗ sâu lớn trên bề mặt thì phải tiến hành trám răng. Bác sĩ sẽ sử dụng công nghệ composite để phục hồi lại hình dáng ban đầu. Việc bịt kín lỗ sâu ngăn không cho vi khuẩn xâm nhập gây hư hỏng nặng hơn.

Đối với trường hợp răng sâu ảnh hưởng đến tủy thì phải chữa tủy trước để loại bỏ viêm nhiễm. Sau đó, bác sĩ sẽ vệ sinh sạch sẽ lỗ răng sâu, trám bịt để phục hồi vẻ ngoài và chức năng ăn nhai.

• Giai đoạn sâu răng nghiêm trọng

Khi răng bị sâu nghiêm trọng và không thể giữ lại răng thì bác sĩ sẽ chỉ định nhổ bỏ răng để tránh ảnh hưởng đến sức khoẻ.

Biện pháp phòng ngừa trẻ em bị sâu răng hàm

Để giúp trẻ tránh được tình trạng sâu răng hàm, ba mẹ cần thực hiện một số hướng dẫn của bác sĩ về cách phòng ngừa:

• Tạo thói quen chăm sóc sức khỏe răng miệng cho con

Đánh răng đều đặn: Tạo cho bé thói quen đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày. Mỗi lần kéo dài khoảng 2 phút và sử dụng bàn chải, kem đánh răng phù hợp với độ tuổi của con.

Dùng chỉ nha khoa (nếu cần): Khi con có khả năng tự chăm sóc răng miệng, ba mẹ có thể hướng dẫn bé dùng chỉ nha khoa, để làm sạch kẽ răng, giúp loại bỏ thức ăn thừa ở những vị trí khó vệ sinh.

Sử dụng nước súc miệng: Cho con sử dụng thêm nước súc miệng để làm sạch thức ăn thừa sau khi ăn, đặc biệt với các bé chưa thể đánh răng sạch sẽ.

• Thăm khám răng định kỳ 6 tháng/ lần

Cho con đến nha sĩ lấy vôi răng và làm sạch răng 2 lần một năm. Việc khám răng định kỳ còn giúp theo dõi sức khỏe răng miệng, phát hiện sớm các vết sâu răng, viêm nướu, … để điều trị kịp thời.

• Hạn chế ăn đồ ngọt

Ở giai đoạn mọc răng, bé thường rất thích ăn đồ ngọt như kẹo, bánh, nước ngọt, … Nếu ăn quá nhiều nguy cơ sâu răng sẽ rất cao. Ba mẹ nên hạn chế cho con ăn các loại thực phẩm này. 

Sau khi ăn nên vệ sinh sạch sẽ răng miệng cho con để tránh tích tụ vi khuẩn và mảng bám. Nếu con thích ăn kẹo, ba mẹ có thể chọn các loại kẹo có chứa Xylitol. Đây là một chất làm ngọt tự nhiên, không gây sâu răng.

Trẻ bị sâu răng hàm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây nên tình trạng đau đớn, viêm tủy, ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai. Do đó, ba mẹ hãy chủ động phòng ngừa bằng cách tập cho con thói quen vệ sinh và ăn uống các thực phẩm lành mạnh. Khi có phát hiện sâu cần đưa con đến nha khoa thăm khám ngay.