Kinh nghiệm ở cữ sau sinh mổ: Cách chăm sóc mẹ bỉm đúng chuẩn

Việc ở cữ sau sinh mổ phức tạp hơn việc ở cữ sau sinh thường rất nhiều khiến các chị em lần đầu làm mẹ chưa có kinh nghiệm ở cữ sau sinh mổ lo lắng. Để cơ thể phục hồi nhanh chóng, gia đình và mẹ bỉm cần biết cách chăm sóc sản phụ sau khi sinh đúng cách và phù hợp với thể trạng của từng người. Nếu không sẽ gây nhiều hệ lụy cho sức khỏe của người mẹ sau này và ảnh hưởng trực tiếp đến bé.

Thời gian kiêng cữ sau sinh mổ

Sau khi sinh nở, cơ thể người phụ nữ rất yếu và suy nhược nên cần thời gian ở cữ để nghỉ ngơi, phục hồi cơ thể và ổn định tinh thần. Đặc biệt, đối với mẹ sinh mổ, thời gian ở cữ là rất cần thiết và kéo dài hơn so với sinh thường vì cơ thể đã chịu tổn thương do quá trình phẫu thuật.

Thời gian ở cữ của phụ nữ sinh thường là từ 4 đến 6 tuần. Tuy nhiên, đối với các mẹ sinh mổ, thời gian có thể kéo dài khoảng 6 đến 8 tuần thậm chí đến 2-3 tháng tùy vào sức khỏe và thể trạng của người mẹ. Mẹ cũng nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ và những người có kinh nghiệm để có thêm kiến thức về thời gian ở cữ phù hợp.

Đẻ mổ cần kiêng những gì?

Việc kiêng cữ sau sinh mổ là điều quan trọng để cơ thể người mẹ có thời gian hồi phục, hạn chế những vấn đề về sức khỏe sau khi sinh như đau lưng, nhiễm trùng đường tiết niệu, tử cung chít hẹp… Phụ nữ sau sinh càng cẩn thận, tỷ lệ gặp các biến chứng hậu sản sau sinh càng thấp. Bên cạnh chú ý về dinh dưỡng trong bữa ăn, mẹ sau sinh cần thực hiện một số việc kiêng khem:

• Kiêng nằm ngửa: Không nên nằm ngửa vì dễ khiến tử cung bị co thắt mạnh, làm đau vết mổ sau khi hết thuốc tê. Nên sử dụng khăn hoặc gối mỏng để kê lưng và nằm nghiêng để cảm thấy dễ chịu, thoải mái hơn.
• Tránh nằm một chỗ quá lâu: Theo các bác sĩ chuyên khoa sản, sau khi mổ 24h, mẹ nên cố gắng cử động và đi bộ nhẹ nhàng để giúp hệ tiêu hóa trở lại bình thường, tránh các biến chứng dính ruột, tắc nghẽn tĩnh mạch. Việc hoạt động nhẹ nhàng cũng giúp quá trình bài tiết sản dịch nhanh hơn. Sau khi sinh 4-6h, nên cố gắng cho con bú để kích thích tuyến sữa cũng như giúp quá trình phục hồi tử cung diễn ra tốt hơn.
• Kiêng ăn quá no: Ăn quá nhiều dễ làm mẹ bị táo bón, gây áp lực lên hệ tiêu hóa và làm dạ dày bị phình to.
• Kiêng sử dụng nước lạnh khi vệ sinh: Mẹ bỉm có thể tắm sau 2-3 ngày mổ, tuy nhiên tuyệt đối không tắm và vệ sinh bằng nước lạnh vì cơ thể còn yếu. Chỉ nên sử dụng nước ấm để tắm và vệ sinh cá nhân.
• Tránh thực phẩm có nhiều dầu mỡ, tanh hoặc gia vị mạnh: Sử dụng các loại thực phẩm này có thể gây kích ứng, kích thích các mô sẹo và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi.
• Kiêng vận động mạnh và làm việc quá sức: Vết mổ sau sinh cần có thời gian phục hồi, vì vậy trong thời gian ở cữ không nên mang, vác các vật nặng cũng như thực hiện các động tác thể dục mạnh để nhanh chóng lấy lại vóc dáng vì có thể làm tổn thương vết mổ, gây lâu lành hơn.
• Kiêng quan hệ vợ chồng: Việc quan hệ vợ chồng quá sớm khi cơ thể của người mẹ chưa phục hồi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của phụ nữ. Quan hệ khi vết thương chưa phục hồi có thể gây đau rát, chảy máu, làm mẹ khó chịu, còn có khả năng mang thai lại quá sớm ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe của cả mẹ và bé.
• Kiêng đeo nịt bụng: Không nên sử dụng nịt bụng trong thời gian kiêng cữ vì có thể gây áp lực lên vết mổ, dễ ảnh hưởng đến vết thương chưa lành.

Các biến chứng mẹ sau sinh mổ cần chú ý

Không thực hiện tốt những kiêng cữ sau sinh mổ, người mẹ có thể mắc một số biến chứng sau sinh như:

• Sốt cao: Sau khi sinh cơ thể người mẹ dễ bị nhiễm trùng vết mổ và đường tiết niệu, một trong những biểu hiện của vấn đề này là việc sốt cao không dứt. Sốt cao liên tục có thể gây mất nước, co giật, ảnh hưởng đến thần kinh.
• Sản dịch: Sản dịch là hiện tượng bình thường sau sinh để tử cung co hồi và dần ổn định. Phụ nữ sinh mổ thường có sản dịch lâu hơn phụ nữ sinh thường. Ban đầu, sản dịch có màu đỏ như máu, màu sẽ nhạt dần sau 1-2 tuần và sau đó chuyển sang dịch không màu đến khi hết hoàn toàn. Nếu sản dịch có màu đậm và mùi hôi kéo dài có thể là biểu hiện của việc bị nhiễm trùng, viêm nhiễm trong tử cung và cần được kiểm tra ngay lập tức.
• Đau và sưng vết mổ, có dịch trong vết mổ: Vết mổ ban đầu sẽ có tình trạng sưng đau, rát hoặc gây ngứa, dễ bị nhiễm trùng khi không chú ý. Cần chăm sóc và vệ sinh kỹ lưỡng bằng các loại thuốc được bác sĩ kê khai để tránh tình trạng sưng tấy, có dịch mủ, dịch vàng. 

Những lưu ý khi chăm sóc mẹ sau sinh mổ

Để mẹ bỉm có thể nhanh chóng phục hồi và tránh được các biến chứng sau sinh, gia đình và bản thân người mẹ cần phải chú ý những điều sau:

• Nghỉ ngơi nhiều, ngủ đúng giờ, đủ giấc: Các mẹ nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc để đảm bảo sức khỏe thể chất và cả tinh thần vì sau khi sinh vết mổ chưa phục hồi, thêm vào quá trình co hồi của tử cung có thể làm mẹ khó chịu. Đảm bảo chất lượng giấc ngủ còn giúp tuyến sữa dễ hoạt động, sữa dễ về. Nếu mẹ cảm thấy mệt mỏi, khó ngủ, hãy nhờ người nhà chăm sóc bé, nghe nhạc để dễ ngủ hơn.
• Chú ý tư thế ngồi, nằm: Tư thế ngồi, nằm không phù hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục của tử cung. Không nên nằm ngửa, bắt chéo chân hay ngồi xổm làm sản dịch khó ra ngoài, có thể dẫn đến sa tử cung.
• Không tự ý dùng thuốc: Trong thời gian kiêng cữ, cơ thể của người mẹ dễ gặp các vấn đề về sức khỏe, không được tự ý mua và sử dụng thuốc mà không có hướng dẫn của bác sĩ, vì có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe của em bé.
• Giữ tinh thần thoải mái: Áp lực chăm con, những cơn đau sau sinh… dễ làm sản phụ cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi. Nên tiết chế, cân bằng và loại bỏ những cảm xúc tiêu cực và nhờ sự hỗ trợ từ gia đình để cảm thấy thoải mái hơn. Cảm xúc của người mẹ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sữa, vì vậy, nên chú ý sức khỏe tinh thần để chăm sóc con được tốt hơn.
• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: Không nên kiêng quá nhiều món ăn, cũng như ăn kiêng để lấy lại vóc dáng sau sinh. Hãy nên ăn đủ bữa, đầy đủ các nhóm chất, lựa chọn các thực phẩm dễ tiêu hóa tránh gây tình trạng đầy hơi, táo bón. Ngoài ra, nên uống đủ nước để kích thích tuần hoàn máu, có lợi trong việc tạo sữa, hạn chế tình trạng bí tiểu sau sinh.
• Chăm sóc vết mổ đúng cách để mau lành: Vệ sinh vết mổ thường xuyên, khô ráo tránh nhiễm trùng. Việc chăm sóc vết mổ rất cần thiết vì có thể ảnh hưởng đến cuộc sống sau này của các mẹ.

Các kinh nghiệm ở cữ sau sinh mổ có thể giúp mẹ bỉm dễ dàng cải thiện sức khỏe trong thời gian chăm sóc bản thân cũng như con nhỏ. Việc sinh nở ảnh hưởng rất nhiều đến cơ thể và sức khỏe của người mẹ, vì vậy, hãy chú trọng khoảng thời gian ở cữ và chú ý đến thể trạng của bản thân để thực hiện những biện pháp giúp cơ thể nhanh phục hồi, sớm quay trở lại với cuộc sống hàng ngày.