Các dấu hiệu bé bị viêm màng não cha mẹ cần biết

Nhận biết sớm các dấu hiệu bé bị viêm màng não là điều cần thiết để bảo vệ không chỉ sức khỏe mà còn cả tính mạng của trẻ. Phát hiện bệnh sớm sẽ tăng khả năng điều trị khỏi và hạn chế các biến chứng của bệnh.

Bệnh viêm màng não ở trẻ em là gì

Màng não có cấu tạo gồm 3 lớp: màng cứng, màng nhện và màng mềm với chức năng bảo vệ thần kinh trung ương. Viêm màng não là tình trạng sưng, viêm màng não, màng bao phủ não và tủy sống khi các tác nhân gây bệnh tấn công vào lớp màng não.

Bệnh viêm màng não ở trẻ em được phân loại theo mức độ nghiêm trọng: cấp tính, mãn tính, bán cấp và tái diễn.Viêm màng não có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ em do nhiều nguyên nhân khác nhau gồm: virus, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng và một số bệnh lý không nhiễm trùng.

Nguyên nhân gây viêm màng não ở trẻ nhỏ

Viêm màng não thường gây bởi các nguyên nhân sau:

Viêm màng não do vi khuẩn Hib

Bệnh thường xảy ra ở trẻ không được tiêm ngừa, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây bệnh viêm màng não ở trẻ từ 1 đến 3 tuổi. Bệnh thường lây từ người sang người theo đường hô hấp. Thời gian ủ bệnh là 10 ngày.

Bệnh viêm màng não do vi khuẩn Hib gây ra có tỷ lệ tử vong khá cao và thường xảy ra trong những ngày đầu tiên.

Viêm màng não do phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae)

Phế cầu khuẩn cũng là nguyên nhân chính gây nên các bệnh viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm màng não. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), viêm màng não do phế cầu khuẩn là nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi.

Việc điều trị viêm màng não do phế cầu khuẩn gây nên ngày càng khó điều trị bởi vì việc sử dụng kháng sinh không còn hiệu quả cao.

Viêm màng não mô cầu (Neisseria meningitides)

Viêm màng não mô cầu có thể gây ra nhiều loại bệnh khác nhau tại nhiều cơ quan: thần kinh, mắt, hô hấp, màng tim, khớp, máu, đường tiết niệu và cơ quan sinh dục. Tuy nhiên, 2 bệnh thường gặp và nguy hiểm hơn là viêm màng não mủ và nhiễm trùng huyết. Trong đó, nhiễm trùng huyết tối cấp là nguyên nhân gây tử vong nhanh chóng mặc dù đã được điều trị tích cực.

Viêm màng não mô cầu là bệnh lây qua đường hô hấp, thời gian ủ bệnh từ 1-10 ngày, bệnh thường phát tác đột ngột và rất nguy hiểm cho trẻ em.

Bệnh viêm màng não do các nguyên nhân khác nhau gây ra sẽ có các dấu hiệu khác nhau. Cần theo dõi để nhận biết kịp thời các dấu hiệu, xử lý kịp thời.

Các dấu hiệu khi bé bị viêm màng não

Viêm màng não là bệnh rất nguy hiểm, đe dọa tới sự sống của trẻ và dẫn đến nhiều biến chứng khác. Bệnh cần phải được phát hiện và điều trị kịp thời, nếu trẻ có các dấu hiệu sau, ba mẹ cần theo dõi và đưa trẻ đến các cơ sở y tế để thăm khám, xét nghiệm:

• Trẻ sốt cao, có thể lên đến 39 độ
• Đau nhức xương khớp
• Ù tai
• Đau đầu
• Nôn ói
• Da bị kích ứng
• Cứng gáy

Dấu hiệu viêm màng não ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ không rõ ràng, thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác. Thêm vào đó, trẻ sơ sinh chưa biết nói, cũng như diễn tả tình trạng của mình. Do đó, phụ huynh cần theo dõi tình trạng con mình chặt chẽ, nếu trẻ có những dấu hiệu bất thường: sốt cao, quấy khóc, ngủ gà, thóp căng, bú kém, giảm vận động,… hãy đưa con đi kiểm tra ngay lập tức.

Cách điều trị viêm màng não

Điều trị viêm màng não phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng bệnh, sức khỏe và biến chứng của bệnh. Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào các nguyên tắc:

• Điều trị nguyên nhân: Phân biệt nguyên nhân gây bệnh và vi khuẩn, virus hay nấm để sử dụng kháng sinh phù hợp.
• Giảm áp lực nội sọ: Sử dụng thuốc chống phù não giảm sự phù nề mô và áp lực trong hệ thống não, tủy
• Điều trị triệu chứng: Hạ sốt, chống nôn, giảm đau
• Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và điện giải.

Các cách điều trị này tuyệt đối không được tùy ý thực hiện tại nhà phải nghe theo chỉ dẫn và dưới sự giám sát của bác sĩ, người có chuyên môn. Tuy nhiên, cha mẹ có thể phòng ngừa bệnh này cho con bằng các biện pháp tại nhà.

Phương pháp phòng ngừa viêm màng não ở trẻ em

Để phòng ngừa bệnh viêm màng não của bé, cần thực hiện một số biện pháp sau:

• Chú ý vệ sinh ăn uống, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và dung dịch sát khuẩn
• Vệ sinh sạch sẽ, giữ nhà ở thông thoáng
• Giăng màn khi ngủ để tránh bị muỗi đốt
• Tập luyện thể thao
• Nếu phát hiện có dấu hiệu bất thường cần đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Đặc biệt, trẻ cần phải được tiêm vắc xin viêm màng não ngay từ 2 tháng tuổi, các loại vắc xin được tổ chức y tế thế giới khuyến cáo: Vắc xin 6 trong 1 Hexaxim (Pháp)/Infanrix Hexa (Bỉ), vắc xin Prevenar 13 – Phế cầu 13 (Bỉ)/ Vắc xin Synflorix (Bỉ)…

Phát hiện sớm các dấu hiệu bé bị viêm màng não giúp điều trị kịp thời, hạn chế được tình trạng tử vong và các biến chứng của bệnh. Do đó, cha mẹ cần theo dõi sức khỏe của con và chủ động phòng ngừa căn bệnh này.