Top 8 công dụng của rau sam đối với sức khỏe bạn nên biết

Công dụng của rau sam được ghi nhận trong y học cổ truyền lẫn y học hiện đại. Đây là loại rau dân dã, dễ tìm, chứa đến 44 chất dinh dưỡng có tác dụng tốt cho sức khoẻ như: thanh nhiệt, giải độc, tốt cho tim mạch, hệ tiêu hoá, … Dù vậy, để tận dụng tối đa các dưỡng chất từ rau sam cần chú ý đến cách sử dụng và chế biến.

Rau sam là rau gì?

Rau sam (mã xỉ thái hoặc trường thọ thái) có thân có màu đỏ tía, bò sát đất, trơn nhẵn và chiều dài trung bình khoảng 20cm. Lá rau rộng trung bình 11mm và dài 1 – 2cm. Lá mọc vòng và bao quanh bởi các đóa hoa sam. Hoa mọc ở đầu ngọn, không có cuống, kích thước nhỏ và có 5 cánh màu vàng. 

Đây là loại cây thân cỏ mọng nước, mọc dại tại khu đất ẩm ướt, ven đường hay các bãi đất trống. Ngoại trừ phần rễ, các bộ phận trên rau sam như thân, lá và nụ hoa đều có thể ăn được. Đặc biệt, rau sam sẽ ngon hơn khi chế biến thành các món ăn như: Rau sam xào tỏi tô, nộm rau sam, canh rau sam thịt bằm, …

Rau sam có 3 loại:

• Sam vàng.
• Sam vàng lá to.
• Sam xanh. 

Trong rau sam có hơn 44 hợp chất có lợi cho sức khỏe gồm:

• Flavonoid, alkaloid, coumarin, monoterpen, glycoside, N-trans-feruloyltyramin, terpenoid, dopamin, beta-carotene, noradernaline, acid ferulic, acid hữu cơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất khác.
• Các loại vitamin và khoáng chất tốt như: vitamin PP, vitamin B1, vitamin B2, vitamin C, vitamin A, acid folic, choline, sắt, magie, natri, canxi, kali, oxalic, chất xơ, chất béo, …

Công dụng của rau sam đối với sức khỏe

Giúp thanh nhiệt và giải độc cơ thể:

Rau sam có tính hàn và mát giúp thanh lọc và giải nhiệt hiệu quả. Có thể dùng rau để nấu canh, làm nước ép, … để bổ sung vào thực đơn.

Giúp điều trị bệnh tiểu đường

Rau sam có khả năng giảm các axit béo tự do có trong máu, kháng insulin, ổn định đường huyết và hạn chế tăng men gan. Do đó, ăn rau sam có tác dụng cải thiện các triệu chứng của bệnh tiểu đường loại 2.

Cải thiện sức khỏe tim mạch

Rau sam là nguồn cung cấp omega 3, betalain và magie dồi dào. Các chất này hấp thụ vào cơ thể giúp giảm nồng độ cholesterol trong máu, ổn định nhịp tim và ngăn ngừa các bệnh lý nguy hiểm về tim mạch.

Hỗ trợ tiêu hóa, trị táo bón

Trong rau sam có chứa nhiều chất nhầy, làm dịu đường tiêu hoá, tiết niệu. Ngoài ra, loại rau này còn giúp làm mềm phân, cải thiện tình trạng táo bón nhờ hàm lượng chất xơ dồi dào. Đặc tính kháng khuẩn nhẹ của rau sam còn phòng ngừa ký sinh trùng đường ruột.

Ngăn ngừa ung thư

Các hợp chất có trong rau sam như cerebroside, polysaccharide, alkaloid và homoisoflavonoid hỗ trợ chống lại sự hình thành của các tế bào ung thư và tăng cường hệ miễn dịch. 

Hỗ trợ hệ miễn dịch, chống viêm

Omega-3, các chất nhầy và kháng sinh tự nhiên tìm thấy trong rau sam giúp giảm đau các phản ứng và chống viêm hiệu quả. Đặc biệt, các chất này còn có tác dụng trong việc điều trị các bệnh liên quan đến đường tiêu hoá, tiết niệu, nổi mẩn đỏ, nhiễm trùng ruột hay chứng lỵ.

Tốt cho hệ thần kinh

DOPA và Dopamine trong rau sam có thể hoạt hoá hệ thần kinh và loại bỏ các gốc tự do. Đặc biệt, rau sam còn ức chế enzym acetylcholinesterase (một enzym), tăng cường khả năng ghi nhớ và hỗ trợ điều trị bệnh Alzheimer và Parkinson.

Tác dụng của rau sam với da mặt giúp làm đẹp tự nhiên

Các thành phần dinh dưỡng như sắt, magie, vitamin E và glutathione giúp nuôi dưỡng làn da chắc khỏe, ngăn ngừa lão hoá sớm.

Tăng cường thị lực

Rau sam có vitamin A và beta-carotene, tốt cho thị lực, ngừa thoái hóa điểm vàng lên đến 25% và đục thuỷ tinh thể.

Hỗ trợ giấc ngủ

Melatonin trong rau sam có thể điều chỉnh nhịp sinh học, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ ngon và sâu hơn.

Hỗ trợ giảm cân

Thực phẩm này rất ít calo kết hợp với các chất xơ và khoáng chất có lợi, giúp loại bỏ chất dịch thừa trong cơ thể, hỗ trợ giảm cân an toàn.

Lưu ý khi sử dụng rau sam

Dù rau sam tốt cho sức khoẻ nhưng không phải cứ ăn là bổ. Bạn cũng nên chú ý một số khuyến nghị sau:

Không nên ăn rau sam quá nhiều bởi rau có tính hàn, gây lạnh bụng dẫn đến tiêu chảy. Với rau sam tươi nên dùng từ 50 – 100 gram mỗi ngày để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

Không nên kết hợp rau sam cùng với các thực phẩm khác như: Thịt ba ba, trứng vịt lộn, thịt rùa. Các món trên đều có tính hàn, gây lạnh bụng thậm chí ngộ độc.

Những ai không nên ăn rau sam? Tại sao?

• Người mắc bệnh thận: Lượng lớn axit oxalic có trong rau sam dễ tạo sỏi thận và gây tắc nghẽn ống thận. Việc bổ sung rau khiến axit oxalic không thể đảo thải kịp, làm bệnh ngày càng trở nặng.
• Phụ nữ mang thai và cho con bú: Rau sam có tính hàn trong khi đó phụ nữ mang thai và cho con bú lại có thân nhiệt cao. Khi đó, ăn loại rau này gây co bóp tử cung, tăng nguy cơ sinh non, sảy thai, ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ.

• Những người có thể hàn: Một số người có biểu hiện như lạnh tay, chân, sợ lạnh, tiêu chảy, lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng cần hạn chế ăn rau sam. Việc tiêu thị rau khiến triệu chứng ngày càng trở nặng.

Với những công dụng của rau sam đã được chia sẻ ở trên, thực phẩm này hoàn toàn có thể xuất hiện trong thực đơn của gia đình bạn. Để tận dụng những lợi ích của rau sam, hãy lưu ý đến cách chế biến đúng và kết hợp cùng chế độ ăn uống lành mạnh.