Khi nào cần cai sữa? Hướng dẫn cách cai sữa cho bé khoa học

Cai sữa cho bé là hành trình khó khăn đối với cả bé và mẹ. Nhất là khi mẹ còn băn khoăn không biết khi nào cần cai sữa và cai sữa cho bé bằng cách nào? Dưới đây sẽ là những thông tin hữu ích mà mẹ đang cần tìm, phần nào giúp cả hai mẹ con vượt qua thành công giai đoạn cai sữa đặc biệt này.

Cai sữa là gì?

Cai sữa là việc mẹ cho trẻ ngừng bú mẹ hoàn toàn. Thay vào đó, trẻ hấp thu các chất dinh dưỡng từ nguồn thức ăn ngoài sữa mẹ. 

Trong thời gian cai sữa, mẹ hãy tìm các cách để mang lại sự thoải mái và dễ chịu nhất cho trẻ. Mẹ có thể hát, đọc sách hay vui chơi cùng trẻ để giúp trẻ quên dần đi cảm giác thèm bú. Nếu trẻ tỏ ra khó chịu, mẹ cần hết sức kiên nhẫn và bình tĩnh để âu yếm, vỗ về trẻ. 

Khi nào cần cai sữa cho bé?

Khi nào thì nên cai sữa cho bé? Mẹ chính là người xác định được đâu là thời điểm phù hợp nhất để cai sữa cho con. Đồng thời, mẹ cũng không cần đặt ra thời hạn khi nào sẽ phải cai sữa. Hãy cai sữa cho con khi cả hai mẹ con đều đã sẵn sàng.

Bé cần bú mẹ bao lâu?

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất của trẻ. Sữa mẹ chứa hầu hết các chất quan trọng như protein, vitamin và muối khoáng, carbohydrate, chất béo lipid giúp trẻ phát triển toàn diện cũng như xây dựng hệ miễn dịch tốt nhất. 

Theo khuyến cáo của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mẹ nên cho con bú ít nhất trong vòng 6 tháng đầu đời. Sau 6 tháng, nhu cầu dinh dưỡng của bé bắt đầu tăng lên mạnh mẽ, trong khi dinh dưỡng từ sữa mẹ không đủ đáp ứng được nữa thì mẹ mới nên bắt đầu bổ sung thêm dinh dưỡng từ bên ngoài. 

Xác định thời điểm nên cai sữa mẹ cho bé

Mẹ không nên nghe theo lời khuyên cai sữa từ người thân, bạn bè hay người lạ vì mọi ý kiến đều không thể phân biệt đúng hay sai. Mẹ hoàn toàn có thể tự mình lựa chọn thời điểm thích hợp nhất với mình hoặc cho con cai sữa tự nhiên. 

Cai sữa do bé

Dưới đây là 5 thời điểm thích hợp nhất để cai sữa cho trẻ mà mẹ nên chú ý:

• Thời điểm thứ nhất: Khi bé gần 1 tuổi và đã có thể tự ngồi thẳng, đã cứng cáp hơn và hệ thần kinh, hệ vận động đang dần phát triển. Nhờ vậy có thể thấy, nếu ngừng uống sữa mẹ thì trẻ vẫn có thể tự trang bị được hệ miễn dịch tốt để chống lại tác nhân gây bệnh. 
• Thời điểm thứ 2: Giai đoạn mà não bộ của trẻ đang phát triển mạnh mẽ, trẻ đang tập nói, thính giác – vị giác – thị giác đang dần hoàn thiện và phát triển hơn. Cũng trong giai đoạn này mẹ cần tăng mức sữa ngoài 500-600ml cùng nhiều loại thực phẩm khác. 
• Thời điểm thứ 3: Giai đoạn bé 1,5-2 tuổi, hệ tiêu hóa đang phát triển mạnh, trẻ đã có thể ăn được cơm nhão hoặc cháo. Lúc này, mẹ có thể dùng ghế ăn dặm và cho bé ăn chung với gia đình để thắt chặt tình cảm. 
• Thời điểm thứ 4: Giai đoạn này trẻ đã có thể phân biệt được màu sắc. Lúc này, để cai sữa thì mẹ có thể thay đổi màu sắc núm vú để bé không nhận ra được núm vú của mẹ. Từ đó trẻ sẽ dần dần cảm nhận được núm ti của mẹ không còn quen thuộc và sẽ ngưng bú. 
• Thời điểm thứ 5: Giai đoạn khi trẻ đã được 2 tuổi – 2,5 tuổi, cơ thể đã cứng cáp hơn và có thể leo, bò cầu thang, đi, chạy…

Cai sữa do mẹ

Ngoài việc cho bé cai sữa tự nhiên, trong nhiều trường hợp mẹ bắt buộc phải cho trẻ ngưng bú vì một số lý do như sau: 

• Mẹ phải quay lại làm việc

Đa số các mẹ làm văn phòng sẽ phải quay lại làm sau khi sinh 6 tháng. Tuy nhiên, việc để lại bé ở nhà và mẹ phải đi làm sẽ không khỏi khiến mẹ đau lòng. Đây cũng là một lý do khiến hầu hết mẹ phải tìm cách cai sữa cho con. 

• Việc vắt sữa gặp khó khăn

Nhiều mẹ cho rằng, khi đi làm thì có thể vắt sẵn sữa và để lại cho bé bú hàng ngày. Tuy nhiên, việc vắt sữa thực tế khá khó khăn, vắt bằng máy thậm chí còn gây đau với mẹ, nếu không đúng kỹ thuật thì lại càng khó. Do vậy, nhiều mẹ muốn cho con ngưng bú và tìm mọi cách để con cai sữa. 

• Sức khỏe gặp vấn đề

Nhiều mẹ sau khi sinh gặp một số vấn đề sức khỏe, bắt buộc phải tiến hành điều trị. Để tránh ảnh hưởng đến kết quả điều trị, nhiều mẹ đã quyết định tìm cách cai sữa cho con. 

Ngoài ra, khi mẹ mắc bệnh truyền nhiễm, phải sử dụng kháng sinh hay mẹ mắc các bệnh liên quan đến đầu ngực hoặc bầu ngực thì phải cai sữa ngay để đảm bảo an toàn cho hai mẹ con. 

• Mang thai

Nhiều mẹ phải cai sữa cho con ngay trong những tháng đầu đời là bởi mẹ lại mang lại một lần nữa.

Hướng dẫn cách cai sữa mẹ cho bé chuẩn khoa học

Cai sữa bao lâu thì hết sữa và cách cai sữa mẹ cho bé như thế nào? Dù mẹ đang cho trẻ ngưng bú tự nhiên hay vì bất kỳ lý do nào khác thì nên tham khảo ngay một số cách cách cai sữa hiệu quả dưới đây. 

Bỏ cữ bú hay rút ngắn thời gian bú

Quá trình cai sữa đêm cho bé không nên dừng quá đột ngột, thay vào đó mẹ nên xây dựng một kế hoạch cụ thể như bỏ cữ bú cho trẻ hoặc rút ngắn thời gian bú của trẻ. Nếu bình thường, mỗi cữ bú cách nhau từ 2-3 tiếng thì bắt đầu từ 9 tháng tuổi trở đi, mẹ nên kéo dài cữ bú cho trẻ, mỗi cữ cách nhau từ 4-5 tiếng và nên cai sữa đêm cho trẻ bú bình.

Mẹ không nên để trẻ đột ngột bỏ bú vì dễ làm trẻ bị ốm, bị nhiễm trùng tai hay mắc bệnh hô hấp. Ngoài ra, việc này còn ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ, mẹ cũng dễ bị căng tức ngực vì sữa. 

Tăng cường cho trẻ ăn dặm 

Việc tăng cường ăn dặm cho trẻ vừa giúp bổ sung đầy đủ dinh dưỡng ngoài sữa mẹ mà còn giúp trẻ làm quen với thức ăn ngoài, giảm cảm giác thèm sữa, giảm tần suất bú mẹ. 

Để kích thích vị giác của trẻ, mẹ có thể tham khảo trên mạng các công thức món ăn dặm, làm phong phú thực đơn mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ.

Hình thành thói quen không ti mẹ 

Trong giai đoạn cai sữa, mẹ cần đánh lạc hướng trẻ bằng đồ chơi, vui đùa hoặc đẩy xe đi dạo để bé xao nhãng và hạn chế đòi bú mẹ. 

Kết hợp ăn sữa ngoài 

Với những bé trên 1 tuổi, trong thời kỳ cai sữa thì mẹ có thể cho trẻ ăn sữa ngoài đan xen với sữa mẹ. Mẹ có thể lựa chọn các dòng sữa phát triển toàn diện cho trẻ, giống nhất với sữa mẹ và chứa đầy đủ dinh dưỡng cần thiết. Việc cho trẻ ăn sữa ngoài sẽ giúp giảm bớt tần suất đòi bú mẹ, giúp trẻ nhanh thích nghi với thức ăn ngoài hơn.

Hiện nay, sữa công thức Biostime đang là lựa chọn hàng đầu của các mẹ, không chỉ dành cho trẻ trong giai đoạn sơ sinh mà còn trong giai đoạn cai sữa mẹ bởi:

• Sữa công thức Biostime với hai dòng sản phẩm sữa dê Biostime và sữa bò Biostime đều có hương vị gần giống với sữa mẹ. Nhờ đó, trẻ vẫn có cảm giác như đang được bú mẹ khi sử dụng sữa.
• Các dòng sữa công thức Biostime có hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt với công thức chuyên biệt xây dựng hệ lợi khuẩn gần giống với hệ lợi khuẩn khi sử dụng sữa mẹ. Điều này giúp trẻ được cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết, tăng cường hệ miễn dịch và có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Trẻ ăn ngon, ngủ sâu giấc và giảm bớt quấy khóc, khó chịu – nhất là trong thời gian cai sữa mẹ.

Sử dụng ti giả cho trẻ

Mẹ có thể dùng ti giả cho trẻ để đánh lừa cảm giác. Dần dần trẻ sẽ quên ti mẹ và không đòi bú mẹ nữa. Tuy vậy, mẹ nên chú ý lựa chọn loại ti giả rõ nguồn gốc, uy tín để đảm bảo an toàn cho trẻ trong quá trình sử dụng. Đồng thời, mẹ cũng không nên quá lạm dụng ti giả vì có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của trẻ. 

Những lưu ý khi bắt đầu cai sữa

Cai sữa là một hành trình khá khó khăn và vất vả. Do đó ngay từ khi bắt đầu giai đoạn này, mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau.

Lưu ý cho mẹ

Khi cai sữa cho trẻ, mẹ nên giảm dần thời gian bú cũng như tần suất bú, không nên dừng đột ngột vì có thể gây ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe của trẻ. 

• Trong suốt giai đoạn này, mẹ cũng có thể bị căng tức do sữa tiết nhiều mà không được giải phóng. Do vậy, mẹ có thể dùng khăn thấm nước ấm để massage ngực hoặc dùng máy hút sữa để giảm bớt lượng sữa trong bầu ngực.
• Nếu không trong trường hợp bắt buộc thì mẹ không nên cai sữa cho con quá sớm. Bởi sữa mẹ luôn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất giúp trẻ sơ sinh phát triển toàn diện. 
• Mẹ cũng đừng quên bổ sung dinh dưỡng, nghỉ ngơi điều độ để có thể thích nghi nhanh chóng với sự thay đổi tâm sinh lý của bản thân.
• Mẹ sẽ rất cần sự giúp đỡ của người thân trong việc khiến trẻ quên đi cơn thèm sữa mẹ. 

Lưu ý cho trẻ

Ngoài những lưu ý trên, mẹ cũng không nên bỏ qua những vấn đề với trẻ như:

• Giai đoạn cai sữa có thể khiến trẻ quấy khóc, cáu kỉnh hơn do không còn được bú mẹ thường xuyên. Do đó, bố mẹ cần kiên trì chơi đùa, âu yếm thường xuyên với trẻ. 
• Chỉ nên cai sữa cho trẻ khi cả mẹ và trẻ đã sẵn sàng, sức khỏe ổn định nhất.
• Mẹ nên lựa chọn thời tiết phù hợp nhất cho quá trình cai sữa, tránh cai sữa khi trời quá nóng hoặc quá lạnh để phòng tránh ốm bệnh cho trẻ. 

Trên đây là những thông tin về cai sữa cũng như hướng dẫn cai sữa mẹo hiệu quả nhất. Hy vọng rằng, qua bài viết mẹ đã hiểu rõ hơn về giai đoạn quan trọng này và lựa chọn được cách cai sữa hiệu quả nhất cho bé yêu của mình.