Dấu hiệu nhận biết và cách chăm sóc khi bé bị sởi tại nhà

Bé bị sởi là một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt khi bệnh có khả năng lây truyền rất nhanh và gây ra dịch trong cộng đồng. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, sởi có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng của trẻ. 

Bệnh sởi ở trẻ sơ sinh là gì?

Bệnh sởi ở trẻ sơ sinh là một bệnh nhiễm virus cấp tính, được gây ra bởi virus Paramyxovirus, thường có các triệu chứng như phát ban, sốt, ho, mắt đỏ, và chảy nước mũi. Virus gây sởi có thể lan truyền qua các con đường sau:

• Tiếp xúc với dịch tiết từ người nhiễm bệnh.
• Tiếp xúc với các giọt hơi nhiễm virus trong không khí, phát ra từ nước mũi hoặc nước bọt khi người bệnh hoặc hắt hơi.
• Tiếp xúc với vật dụng có chứa virus gây sởi.

Virus gây sởi tồn tại trong chất nhầy ở mũi và cổ họng của người nhiễm trước khi phát ban khoảng 4 ngày. Sau đó, trong khoảng 4 – 5 ngày sau, virus tiếp tục phát triển và gây ra các triệu chứng bệnh. Đây cũng là thời kỳ mà virus lây lan mạnh nhất.

Dấu hiệu bé bị sởi cần lưu ý

Sau khi virus sởi xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, nó nhân lên ở tế bào biểu mô của đường hô hấp và các hạch bạch huyết lân cận trước khi đi vào máu. Thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 8-11 ngày với các biểu hiện như sau:

• Sốt nhẹ ban đầu, sau đó tăng cao lên trên 39-40 độ C, và sốt không giảm bằng cách hạ sốt thông thường.
• Viêm xuất tiết mũi, họng, mắt gồm chảy nước mắt và nước mũi, ho, viêm màng tiếp hợp, mắt sưng nề và có gỉ kèm nhèm.
• Trong miệng có đốm Koplik (nội ban) gây rối loạn tiêu hóa, đi ngoài phân lỏng, ho và viêm phế quản.
• Sưng hạch bạch huyết.

Giai đoạn khởi phát kéo dài từ 2-4 ngày với các triệu chứng bệnh sởi ở trẻ em bao gồm sốt cao, viêm đường hô hấp trên và viêm kết mạc, hoặc viêm thanh quản cấp. 

Trong giai đoạn toàn phát (mọc ban), trẻ phát ban khắp cơ thể theo thứ tự từ đầu, mặt, cổ, xuống ngực, lưng, cánh tay, cuối cùng là bụng, lưng, mông, và đùi. Ban có thể mọc rải rác hoặc thành cụm dính liền với nhau. 

Giai đoạn lui bệnh (giai đoạn ban bay) thường bắt đầu vào ngày thứ 6 kể từ ngày mọc ban, và các triệu chứng sẽ giảm dần khi ban lan đến chân và dần lặn.

Những biến chứng nguy hiểm có thể gặp khi em bé bị sởi

Bệnh sởi có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bao gồm:

• Các biến chứng về đường hô hấp: Viêm thanh quản, viêm phế quản và viêm phổi. Theo thống kê của Bộ Y Tế cho thấy, có đến 1/20 trường hợp bị sởi dẫn đến viêm phổi nặng và có nguy cơ tử vong.
• Các biến chứng thần kinh: Bao gồm viêm não, viêm màng não, viêm tủy cấp và viêm màng não kiểu thanh dịch, có thể gây tử vong và để lại di chứng nghiêm trọng. Tỷ lệ trẻ bị sởi gặp biến chứng viêm não thấp, khoảng 1/1.000.
• Biến chứng đường tiêu hóa: Bao gồm viêm niêm mạc miệng và viêm ruột, thường xuất hiện ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, buồn nôn và nôn.
• Biến chứng tai mũi họng: Gồm viêm mũi họng bội nhiễm, viêm tai và viêm tai xương chũm. Nguy cơ trẻ bị viêm tai giữa do sởi cao, 1 trẻ bị sởi thì có 1 trẻ có nguy cơ bị viêm tai giữa.
• Biến chứng do suy giảm miễn dịch: Trẻ bị bệnh sởi rất dễ mắc thêm các bệnh khác như lao, bạch hầu, ho gà.

Cách chăm sóc, điều trị bệnh sởi trẻ sơ sinh

Dùng thuốc, điều trị theo kê toa bác sĩ, bệnh viện

Khi chăm sóc trẻ bị sởi, nếu bé có sốt cao trên 38,5 độ C, cha mẹ nên sử dụng thuốc hạ sốt với liều lượng phù hợp dựa trên cân nặng của bé để giúp hạ sốt. Đồng thời, đảm bảo bé mặc đồ thoáng mát và có thể chườm khăn ấm lên trán, nách, bẹn để giúp giảm sốt nhanh chóng.

Ngoài ra, khi bé có các biểu hiện của viêm đường hô hấp, chỉ sử dụng kháng sinh khi được bác sĩ chỉ định và tuân thủ đúng theo hướng dẫn của họ.

Một điều quan trọng khác khi chăm sóc trẻ bị sởi là bổ sung vitamin A. Bé nên được cung cấp 2 liều vitamin A, mỗi liều cách nhau 24 giờ. Liều lượng cụ thể của vitamin A cần phải được tư vấn bởi bác sĩ.

Chăm sóc tại nhà

Ngay khi phát hiện trẻ có dấu hiệu của bệnh sởi, quan trọng nhất là cần phải cách ly trẻ trong một phòng riêng để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh cho những trẻ khác và người trong gia đình.

Hãy chăm sóc vệ sinh răng miệng, mặt, tay và chân của bé hàng ngày. Tuy nhiên, cần nhẹ nhàng vệ sinh để tránh gây tổn thương da và nhiễm khuẩn. Sử dụng khăn mềm, sạch và phải có khăn riêng cho mặt và tay chân của bé. Lau sạch cơ thể bé bằng nước ấm và thường xuyên sử dụng nước muối để súc miệng cho bé, đặc biệt với trẻ lớn. Mỗi ngày, rửa mắt và làm sạch mũi của bé khoảng 3-4 lần bằng nước muối sinh lý.

Trong thời gian bé đang mắc bệnh sởi, cha mẹ nên giữ bé ở một phòng riêng, kín đáo, vệ sinh và thông thoáng. Chăn ga, gối của bé cũng cần được giặt sạch và phơi dưới ánh nắng trực tiếp. Đồ dùng và đồ chơi của bé cũng cần được vệ sinh thường xuyên để đảm bảo môi trường sống sạch sẽ.

Chế độ dinh dưỡng

Khi bé mắc sởi, thường cảm thấy mệt mỏi và có thể không muốn ăn. Do đó, cha mẹ nên tăng cường cho bé bú nhiều hơn nếu bé còn nhỏ, hoặc chuẩn bị những món ăn dạng lỏng như cháo, súp để bé dễ ăn và hấp thu dinh dưỡng.

Trong chế độ ăn của bé mắc sởi, cần ưu tiên các thực phẩm giàu protein và caroten. Đồng thời, tránh các thực phẩm có thể gây dị ứng như thịt gia cầm, trứng, hải sản, thịt dê… cũng như các loại rau thơm có tính kích thích và gia vị cay nóng.

Bố mẹ cũng nên đảm bảo bé uống đủ nước bằng cách cho bé bú nhiều hoặc uống nhiều nước. Nếu bé bị tiêu chảy hoặc sốt cao, có thể cho bé uống nước ép trái cây và dung dịch oresol để giữ cân bằng nước và điện giải. Cùng với đó, nên chọn sữa có vị thanh, dễ uống, có hàm lượng dạm A2 cao để hạn chế tình trạng dị ứng như sữa dê Úc Biostime để hỗ trợ hệ tiêu hóa, giúp bé tăng cường hệ miễn dịch trước, trong và sau khi bị ốm. 

Cách phòng ngừa bệnh sởi

Sởi là một căn bệnh có khả năng lây lan nhanh chóng, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ. Để phòng ngừa bệnh sởi ở trẻ, bố mẹ có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Đảm bảo trẻ được tiêm vaccine sởi khi đủ 9 tháng tuổi trở lên. Việc tiêm vacxin đầy đủ giúp trẻ có khả năng miễn dịch cao đến 99%.
• Thực hiện vệ sinh sạch sẽ cho trẻ hàng ngày, đặc biệt là vệ sinh tay thường xuyên.
• Dạy trẻ thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sát khuẩn để ngăn chặn vi khuẩn và virus lây lan.
• Tránh cho trẻ đưa tay lên mắt, mũi để giảm nguy cơ lây nhiễm qua đường hô hấp.
• Sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh miệng, mũi và họng cho trẻ mỗi ngày.
• Dọn dẹp và sát khuẩn khu vực sống và vui chơi của trẻ để ngăn ngừa lây nhiễm từ môi trường xung quanh.
• Hạn chế tiếp xúc của trẻ với những người mắc bệnh sởi để tránh lây nhiễm.

Bé bị sởi là một vấn đề nguy hiểm vì bệnh này có tốc độ lây lan và tiến triển nhanh chóng. Phát hiện sớm dấu hiệu bé bị sởi giúp bố mẹ can thiệp kịp thời, chăm sóc và điều trị đúng cách, bảo vệ sức khỏe cho trẻ.