Bệnh hemoglobin e ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không?

Bệnh Hemoglobin E ở trẻ sơ sinh có mức độ phổ biến thứ 3 trên toàn thế giới, xếp sau HbA và HbS. Chúng là một biến thể của bệnh thiếu máu di truyền phổ biến trên những người gốc Đông Nam Á.  

Bệnh Hemoglobin E là gì?

Bệnh hemoglobin e trên cơ thể người sẽ xuất hiện phiên bản hemoglobin bất thường và gây ra  triệu chứng thiếu máu nhẹ. Tuy nhiên, hầu hết bệnh nhân không cần điều trị khi sức khỏe không gặp các vấn đề quá nghiêm trọng. Với trường hợp diễn biến nặng có thể truyền máu theo đợt hoặc cắt lách.

Trẻ có chỉ số Hb E cao có nguy hiểm không? Khi kết quả xét nghiệm chỉ ra trẻ có chỉ số Hb E cao hơn bình thường, đồng nghĩa có khả năng mắc bệnh huyết sắc tố E. Triệu chứng lâm sàng của trẻ sẽ quyết định ba mẹ có nên đưa con đi khám ngay hay không. Thông thường, bệnh lý huyết sắc tố HbE đơn thuần sẽ không có triệu chứng. Tuy nhiên, nếu kết hợp với Thalassemia thường khiến bệnh nhân có triệu chứng như thiếu máu, vàng da khi lớn dần. 

Để khẳng định bệnh hemoglobin E có kết hợp với Thalassemia hay không, giải pháp tốt nhất là kiểm tra xét nghiệm sinh học phân tử để phát hiện đột biến gen.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh dễ bị thiếu máu

Sau khi ra đời, trẻ có thể được phát hiện mắc bệnh thiếu máu. Dựa trên các thống kê, nguyên nhân phổ biến dẫn đến thiếu máu ở trẻ sơ sinh gồm:

Trẻ mắc chứng rối loạn di truyền các bộ mã gen

Hội chứng hồng cầu lưỡi liềm là 1 trong những nguyên nhân dẫn đến bệnh thiếu máu ở trẻ sơ sinh. Khi cơ thể gặp tình trạng rối loạn trao đổi chất sẽ tạo điều kiện cho chúng hình thành. Ngoài ra, cấu trúc globin bị ảnh hưởng cũng sẽ gây ra tình trạng tan máu bẩm sinh nguy hiểm cho trẻ.

Hồng cầu bị mất

Nếu trẻ bị thương, lượng máu mất đi không kịp phục hồi cũng dẫn đến thiếu máu. Tình trạng chảy máu cam cũng được liệt kê vào trường hợp này khi khiến hồng cầu tụt giảm nhanh chóng.

Rối loạn chức năng tạo máu của tủy sống

Khi chức năng tạo máu của tủy hoạt động kém hiệu quả, các tế bào máu sẽ không được sản sinh gây thiếu hụt. Bệnh này thường xuất hiện do người mẹ dùng loại thuốc tương thích hoặc cơ thể bị nhiễm khuẩn.

Nhóm trẻ sơ sinh có nguy cơ thiếu máu cao

Thiếu máu ở trẻ sơ sinh thường được xuất hiện khi bé dưới 2 tuổi. Đây là độ tuổi có nguy cơ mắc bệnh ở mức cao nhưng ít được chú ý và phát hiện. Do đó, nhận biết sớm các đối tượng nguy cơ mắc bệnh thiếu máu sẽ giúp ba mẹ kịp thời xử lý:

Trẻ sinh thiếu tháng

Trẻ sinh non từ tuần 32 trở đi đồng nghĩa với một số chức năng cơ quan còn khiếm khuyết. Thông thường, cơ thể bé sẽ được dự trữ trước 1 lượng sắt để tiêu thụ từ 4 – 6 tháng sau khi sinh ra. Tuy nhiên, nếu trẻ sinh thiếu tháng lượng này sẽ giảm khoảng 50%. Vì vậy, nguy cơ mắc bệnh thiếu máu ở nhóm trẻ này sẽ cao hơn các bé sinh đúng ngày dự kiến. 

Trẻ chỉ uống sữa mẹ, không ăn dặm thêm

Sữa mẹ là nguồn thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh khi chứa đầy đủ hàm lượng dinh dưỡng cùng các kháng thể dồi dào. Tuy nhiên, đến tuổi ăn dặm nhu cầu của bé tăng cao đòi hỏi mẹ cần bổ sung thêm đa dạng thức ăn. Điển hình là các thực phẩm có khả năng cung cấp đủ vitamin và sắt.

Trẻ sinh ở tuần 40 nhưng vẫn có nguy cơ thiếu máu

Dù sinh đủ ngày, nhưng trẻ vẫn có nguy cơ thiếu máu nếu mẹ lựa chọn sữa không phù hợp. Thị trường có đa dạng nhiều loại sữa với tác dụng, thành phần không giống nhau. Khi chọn sữa, mẹ cần ưu tiên loại đảm bảo cung cấp đủ sắt và các chất thiết yếu cho sự phát triển của bé.

Trẻ uống sữa bò quá sớm

Theo khuyến cáo, phụ huynh chỉ nên cho bé uống sữa bò khi trên 1 tuổi. Nguyên nhân chính là do sữa bò không cung cấp đủ sắt và làm tăng cảm giác no khiến con khó hấp thụ thêm thực phẩm khác. Đồng thời, sử dụng sữa bò dễ gây ra tình trạng kích ứng niêm mạc ruột dẫn đến chảy máu. Nếu đường ruột rỉ máu không phát hiện kịp thời, tình trạng thiếu máu ở trẻ có thể diễn biến trầm trọng hơn.

Cách chăm sóc trẻ bị thiếu máu

Bổ sung sắt cho trẻ cần được duy trì và thực hiện trong một thời gian dài để giúp cơ thể hồi phục từ từ. Có 2 con đường:.

Trực tiếp

• Trẻ sơ sinh bú mẹ một phần và hoàn toàn nên bổ sung sắt lỏng. Liều lượng 1 mg/kg/ngày cho đến khi bé khoảng 6 tháng tuổi nạp được thức ăn đặc chứa sắt.
• Nếu bé sinh non, cần bổ sung một lượng sắt cao hơn khoảng 2 mg/kg/ngày và bắt đầu ngay trong tháng đầu tiên. Ngoài ra, cha mẹ nên gặp bác sĩ để nhận được lời khuyên về các nhu cầu dưỡng chất phù hợp. 

Qua đường ăn uống

Sau 4 – 6 tháng, lượng sắt dự trữ tự nhiên khi còn trong bụng mẹ sẽ bắt đầu giảm. Ba mẹ nên cho bé dùng thức ăn chứa nhiều sắt và bổ sung thêm các loại protein và rau xanh để cung cấp cho trẻ tất cả dưỡng chất thiết yếu. Một số thực phẩm giàu sắt gồm: đậu xanh, đậu đen, đậu nành, đậu tây, đậu phụ, thịt bò và trứng, rau bina, đậu lăng,…

Cách ngừa thiếu máu ở trẻ sơ sinh

Ngăn ngừa thiếu máu cho trẻ không quá phức tạp nếu như ba mẹ biết sớm. Đồng thời, hạn chế tối đa rủi ro hệ lụy mà bệnh thiếu máu có thể gây ra cho bé..

Trong giai đoạn ăn sữa mẹ hoàn toàn

Giai đoạn ăn sữa mẹ là khoảng thời gian bé sẽ được nhận 1 lượng sắt vừa đủ từ cơ thể mẹ cung cấp. Theo phân tích dinh dưỡng, trung bình bé nạp khoảng 800 ml sữa mẹ sẽ được bổ sung 0,35 mg/lít sắt.

Sau đó, lượng sắt này sẽ giảm dần khi trẻ lớn nên mẹ cần bổ sung thực phẩm giàu sắt kết hợp cho uống sắt. Quá trình này cần tuân theo chỉ định của bác sĩ.

Trẻ sinh thiếu tháng

Như đã đề cập, trẻ sinh non thường có một số cơ quan chưa “hoàn thiện” tốt như trẻ đủ ngày. Do đó, cơ thể không được tổng hợp dự trữ sắt nên ba mẹ cần ngăn ngừa nguy cơ thiếu máu bằng cách bổ sung thông qua con đường uống và thực phẩm.

Trong giai đoạn ăn dặm

Khi bé bắt đầu có nhu cầu ăn dặm (6 tháng trở đi), cơ thể lớn dần và cần được bổ sung nhiều dinh dưỡng hơn. Do vậy các nhóm thực phẩm làm từ  đậu hay ngũ cốc là lựa chọn tốt dành cho trẻ. Đồng thời trẻ cần được nạp vitamin C để tăng cường khả năng hấp thụ sắt.

Trên đây là một số giải đáp xoay quanh bệnh hemoglobin E ở trẻ sơ sinh. Tình trạng thiếu máu, thiếu sắt có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm về sức khỏe lẫn tinh thần của con, do đó cha mẹ cần quan sát và bổ sung kịp thời nguồn chất quan trọng này. Đặc biệt, hãy liên hệ cơ sở y tế để chẩn đoán sớm cho con ngay khi nhận thấy các dấu hiệu.