Trong thời gian ở cữ, vấn đề bà đẻ kiêng ăn gì là mối quan tâm của cả mẹ bỉm và cả gia đình. Nếu không kiêng khem khoa học sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy ảnh hưởng đến sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Phụ nữ sau sinh nên kiêng ăn gì?
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phục hồi của người mẹ và cung cấp dưỡng chất cho con (nếu nuôi con bằng sữa mẹ). Nên chú ý những món không nên ăn sau khi sinh và xây dựng chế độ ăn uống cho mẹ sau sinh để tránh ảnh hưởng đến mẹ và bé. Vậy phụ nữ sau sinh kiêng ăn gì?
Thực phẩm gây đầy hơi, khó tiêu
Sau khi sinh, mẹ bỉm nên tránh các món ăn dễ gây đầy hơi, khó tiêu, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của cả mẹ và bé như:
- Đậu phộng: Dễ dị ứng, đầy hơi, khó thở, nổi mề đay,…
- Đồ uống có gas: Gây chướng bụng, đầy hơi, tăng cân,…
- Thức ăn còn sống: Gây rối loạn tiêu hóa vì sức đề kháng của người mẹ sau sinh chưa phục hồi hoàn toàn, ảnh hưởng đến chất lượng sữa của mẹ.
Thực phẩm làm vết thương lâu lành, dễ viêm nhiễm
Mẹ bỉm nên tránh các món ăn làm vết thương lâu lành, dễ viêm nhiễm, đặc biệt là mẹ sinh mổ.
- Đồ nếp (xôi, bánh chưng): Có thể làm vết thương sưng viêm, mưng mủ lâu lành ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ. Xôi, bánh chưng cũng dễ làm đầy hơi, không tốt cho hệ tiêu hóa.
- Thịt gà: Làm cho vết thương lâu lành và ngứa hơn. Do đó, mẹ bỉm nên kiêng ăn thịt gà đến khi vết thương lành hẳn (thời gian để vết mổ thành sẹo là khoảng 6 tuần và mất khoảng 3 tháng để vết mổ được xem là lành hẳn tùy cơ địa của mỗi người).
Thực phẩm dễ gây sẹo lồi
Để vết thương không để lại sẹo sau khi lành, mẹ bỉm nên hạn chế một số loại đồ ăn dễ gây thâm, sẹo.
- Hải sản (tôm, cua, cá biển): Có tính hàn không tốt cho quá trình lành vết thương. Ăn đồ tanh hoặc hải sản gây khó chịu, ngứa ngáy ở vết thương.
- Thịt bò: Dễ làm vết thương trở nên sậm màu và để lại sẹo thâm, nên hạn chế thịt bò đến khi vết mổ lành lại.
Thực phẩm có thể gây dị ứng hoặc ảnh hưởng đến sữa mẹ
Mẹ bỉm ăn những thực phẩm có khả năng dị ứng với trẻ sẽ có tác động đến chất lượng sữa và sức khỏe của trẻ nhỏ. Trong thời gian cho con bú, nên tránh:
- Tỏi: Mùi nồng của tỏi gây khó chịu cho bé nên tránh loại gia vị này trong khẩu phần ăn của phụ nữ sau sinh. Nếu ăn nhiều tỏi, sữa sẽ có vị hôi nên làm trẻ lười bú hơn.
- Cà phê: Dễ làm trẻ mất ngủ và khó chịu. Mẹ uống nhiều cà phê sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe của bé.
- Chocolate: Tương tự như cà phê, caffeine có trong chocolate cũng làm bé mất ngủ, quấy khóc.
- Rượu bia: Đồ uống có cồn luôn bị nghiêm cấm trong thời gian cho con bú vì khiến trẻ không được tỉnh táo, mệt mỏi, thậm chí tăng cân một cách bất thường. Uống rượu bia cũng làm chất lượng sữa của mẹ giảm đáng kể.
- Thực phẩm hỗ trợ giảm cân: Lạm dụng những loại thực phẩm chức năng giảm cân nhanh sẽ ảnh hưởng đến gan, thận, đặc biệt là sức khỏe của trẻ khi bú sữa mẹ.
- Đồ ăn chứa nhiều thủy ngân: Hàm lượng thủy ngân có trong cá hồi, cá kiếm, cá thu,… nếu không được kiểm soát khi ăn sẽ ảnh hưởng đến sữa mẹ, gây hại cho não bộ của trẻ.
Thực phẩm gây táo bón, ảnh hưởng hệ tiêu hóa
- Đồ ăn, thức uống lạnh: Sử dụng đồ ăn, nước uống đông lạnh sẽ tác động đến răng và hệ tiêu hóa của người mẹ làm quá trình hồi phục của mẹ kéo dài lâu hơn. Đồ ăn lạnh khiến hệ tiêu hóa làm việc nhiều hơn để đưa nhiệt độ thức ăn về bình thường mới tiến hành hấp thu, ngoài ra nước lạnh còn làm đông đặc các chất nhờn có trong thực phẩm khiến quá trình tiêu hóa diễn ra chậm hơn.
- Thức ăn sống: Dễ gây rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ. Thức ăn sống thường có nhiều mối nguy cơ tiềm ẩn như sán, giun, ký sinh trùng… nếu người mẹ bị nhiễm bệnh nguồn sữa cho con cũng bị ảnh hưởng theo.
- Các loại thực phẩm có vị chua: Các loại nước ép từ cam, chanh,…gây tác động đến hệ tiêu hóa, làm trẻ bị trào ngược dạ dày hoặc tiêu chảy cấp khi bú sữa mẹ.
- Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ: Những món ăn này mang đến chất béo xấu, dễ làm tăng cân, gây khó tiêu và tích mỡ thừa. Ăn quá nhiều đồ chiên rán làm mẹ bỉm dễ bị gan nhiễm mỡ, béo phì,…
Bà đẻ cần kiêng các loại thực phẩm không nên kết hợp với nhau
Bà đẻ nên tránh kết hợp các món ăn sau với nhau vì có thể gây tác dụng ngược và nguy hiểm cho sức khỏe của cả mẹ và bé.
- Sữa đậu nành và trứng: Hai loại thực phẩm này đều có nhiều chất dinh dưỡng nhưng khi kết hợp hai món này với nhau sẽ làm mất đi công dụng có lợi, sữa đậu nành sẽ ngăn cơ thể hấp thụ protein có trong trứng.
- Dưa hấu và thịt: Thịt là có tính “nóng”, dưa hấu lại là thực phẩm có tính “mát”. Sự kết hợp làm giảm đi hiệu quả dinh dưỡng của thịt và có khả năng ảnh hưởng lớn đến dạ dày.
- Hải sản và trái cây: Ăn hải sản và trái cây cùng lúc có thể gây đau bụng, chướng bụng, buồn nôn, tiêu chảy. Lượng chất tanin chứa trong các loại trái cây là hợp chất polyphenolic thường chứa trong thực vật, khi kết hợp với hải sản sẽ tạo ra các hợp chất không hòa tan trong dạ dày gây đau bụng (ví dụ: không nên kết hợp tôm, cua cùng cam, bưởi hoặc ổi,…)

Bên cạnh đó, mẹ bỉm cũng nên tránh các loại thực phẩm mà bản thân bị dị ứng hoặc không thể hấp thu để không ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân và cả con trẻ.
Phụ nữ sau sinh nên ăn gì?
Phụ nữ sau khi sinh cần phải bổ sung đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phục hồi của cơ thể và chất lượng sữa đảm bảo. Vậy, mẹ sau sinh nên ăn gì?
Thực phẩm giúp lành vết thương
- Các thức ăn như thịt lợn nạc, trứng, sữa cung cấp protein, giúp tái tạo mô, phục hồi và tái tạo cơ bắp nhanh chóng.
- Rau xanh chứa nhiều vitamin và khoáng chất là lựa chọn tốt cho mẹ sau sinh, vừa giúp tăng sức đề kháng, vừa hỗ trợ tái tạo da.
- Trái cây giàu vitamin C và chất chống oxy hóa như lựu, dâu, cam, chuối,…giúp tăng sức đề kháng và ổn định sức khỏe.
Thực phẩm giúp mẹ có nhiều sữa
- Các sản phẩm đến từ sữa như sữa chua, phô mai,… là nguồn cung cấp sữa và vitamin D cần thiết cho cả hệ cương của mẹ và bé. Sữa chua còn có một lượng đạm nhất định, vitamin B cũng như Kali rất tốt cho trẻ.
- Các món ăn theo truyền thống để lợi sữa như gà ác, đu đủ, móng giò,…nên được luân phiên thay đổi trong thực đơn mỗi ngày để mẹ vừa có đủ sữa cho con, vừa không bị ngán.
Thực phẩm giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt
- Cải bó xôi, súp lơ xanh là các thực phẩm có nhiều vitamin A tốt cho mẹ và bé, đặc biệt. Những loại rau xanh này có hàm lượng calo rất thấp, hàm lượng chất xơ cao nên giúp hệ tiêu hóa của mẹ vừa hoạt động tốt, đảm bảo sức khỏe vừa giảm cân sau sinh an toàn, hiệu quả.
- Uống đủ nước cũng là biện pháp để hệ tiêu hóa được hoạt động, không làm cơ thể bị mất nước. Mẹ bỉm nên uống đủ từ 2-3 lít nước mỗi ngày tùy theo thể trạng.
Thực phẩm giúp mẹ tăng cường sức khỏe
- Ngũ cốc nguyên hạt là món ăn có thể cung cấp một bữa ăn đầy dinh dưỡng và lành mạnh. Một số loại ngũ cốc còn được bổ sung vitamin và chất dinh dưỡng thiết yếu giúp đáp ứng được nhu cầu mỗi ngày của cơ thể.
- Thịt bò chứa nhiều chất sắt nên sẽ cung cấp cho mẹ nhiều năng lượng khi cho con bú, ngoài ra, nó còn chứa đạm và vitamin B12 là các chất cần thiết.

Bà đẻ kiêng ăn gì và nên bổ sung chất dinh dưỡng nào là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu trong giai đoạn ở cữ. Có thực đơn dinh dưỡng hợp lý sẽ đảm bảo sức khỏe và chất lượng sữa của mẹ, giúp cả mẹ và bé có được sức khỏe như mong muốn và trải qua thời kỳ sau sinh an toàn, khỏe mạnh.
Tôi là Giám Đốc Marketing của công ty TNHH Đầu tư XNK Hoan TT. Một doanh nghiệp chuyên phân phối sản phẩm sữa Úc chất lượng, đứng đầu thị trường Việt Nam.
